til baka greinar

Eygl orgeirsdttir, ftaagerafringur

Verndum ftur barnsins

slendingar eru meira skm en flestar arar jir og brnin okkar eru nnast alltaf skm og sokkum. Vi fingu eru 98% barna me elilega skapaa ftur sem lta t eins og blvngir me gum bilum milli tnna. Fyrstu tv rin eru bein ftum barns brjskkennd og ar af leiandi mjg mjk og eftirgefanleg og alagast auveldlega rngum skm, sokkum og sokkabuxum. Ftavandaml barna hafa aukist tluvert sustu rum og ratugum sem snar skringar. Vi leituum svara hj Eygl orgeirsdttur ftaagerafringi og spurum hana meal annars t mikilvgi ess a huga vel a ftum barna allt fr unga aldri v eins og mltki segir: ,,Lengi br a fyrstu ger".

,,Vi getum sagt okkur a sjlf hvaa munur er jafnvgi fta hj einstaklingi sem hefur hverja einustu sin og vva gri jlfun og hj einstaklingi sem er me illa jlfaa ftur og ftleggi. Vi megum ekki gleyma v a etta er lkamshluti sem arf jlfun. Beinin fr t til kkla eru 26 talsins, vvarnir 19, liamtin 33 og libndin 107. Allt gegnir etta mikilvgu hlutverki framt barnsins, meal annars hva snertir stugleika, jafnvgi, thald og styrk llum lkamanum sem hefur san hrif hreyfingu og endingu lkamans um alla framt. Rng beiting fta getur v haft slmar afleiingar fyrir hn, mjamir og mjbak."

Berfttum brnum er best a lifa!

-Hva ber a hafa huga til a fyrirbyggja ftavandaml barna og hugsanleg seinni tma vandaml?
,,Vi eigum a hafa brn sem minnst skm og sokkum fyrstu tv rin og leyfa ftinum a stlast elilegan htt.
Brn skm fara a standa fturnar nokkru fyrr en geta beinanna leyfir sem getur orsaka seinni tma vandaml lkamanum. au geta stai upp vegna ess a skslinn er svo stugur og skrinn nr venjulegast upp fyrir kklali sem lka hjlpar barninu til a halda jafnvgi fyrr en au hafa roska og styrk til. ar af leiandi missa au af elilegu hfnis- og jafnvgisferli sem au jafnvel aldrei n. Ef barni fr a vera sem mest berftt eru meiri lkur a fturnir roskist elilega. Eftir tveggja ra aldurinn eru komnir sterkir ftur og tel g a brn oli hvaa sk sem er en best er a vera ftlaga skm me gu holrmi, me styrkingu hl og sveigjanlegum sla sem er um lei stinnur. Ekki er skilegt a skr gangi milli barna v a ftur barna eru ekki eins, jafnvel ekki systkinum. arf a gta ess a skr barna su vel strir og a sokkar og sokkabuxur rengi ekki a ftunum og tnum. Sokkabuxur minnka oft vi fyrsta vott sem verur til ess a okkur httir til a taka um mittisstrenginn buxunum og hfa r vel upp mitti. arna gleymist oft a ll litlu tbeinin eru langt fr v a vera fullhrnu og geta nnast aflagast eins og leir.
a er essvegna mikilvgt a gera sr grein fyrir llum smu beinunum fr hl til tar ftum barnsins samt llum sinunum og litlu vvunum sem tengja au saman. ennan hluta lkamans arf ekki sst a jlfa, v styrkur essa lkamshluta getur skipt skpum um hreysti, jafnvgi og thald lkamans seinna lfsleiinni. framftinum liggur einnig fjldi ltilla vva og sina sem raast beinin og stjrna hreyfingu ftarins fr kkla fram t."

Margvsleg vandaml en tvandaml tust

-Hvert er algengasta ftavandamli hj brnum og hvaa aldurshpi eru ftaagerafringar aallega a sinna?
,,Yngsta barni sem g hef fengi til mn var riggja mnaa en var komi naglavandaml ar sem neglurnar voru klipptar vitlaust en aldurshpurinn sem g f hva mest til mn eru krakkar fr tta ra upp tningsaldurinn.
Vandamlin eru margvsleg en tvandaml eins og inngrnar tneglur og ofholgun milli stru tar og nstu tar eru hva mest berandi. stan er oft tum s a a er komi jafnvgi alla essa vva annig a gngufasinn er ekki rttur og arna myndast blga vegna nnings. Sustu tuttugu til rjtu rin hafa ftur ungs flks, fr hl til tar, breyst miki hva styrk og jlfun vikemur sem svo hefur orsaka aukin tvandaml. Einnig er hreyfanleiki ftinum oft grarlega skertur hj essum krkkum.
etta er hgt a sj og prfa me v a skoa hversu jlfaur liur strutar er en a eru ekki smu vvar sem stra honum og stra hinum fjrum tnum. stru t eru tveir kgglar en hinum tnum eru rr kgglar sem ir a anna hreyfimunstur er stru t vi gngu.
Ef samspil essa tveggja vvahpa er ekki rttur myndast oft vandaml og srstaklega stru tnni sem er ruvsi uppbygg mia vi hinar fjrar. essi vandaml lsa sr aallega eymslum kringum ngl stru tar, hn vill blgna og a myndast gerir og ofholgun. Flk ltur etta gjarnan vera inngrna ngl og er fari a klippa nglina langt niur me hliinni en neglur a klippa vert og sverfa hvassar brnir og horn. etta getur orsaka a vegna blgunnar vex nglin inn blgna holdi sem er ar fyrir egar hn fer a vaxa upp aftur. Nglin er essum tilfellum mjg elileg og kemur alveg rtt t r naglarrtinni en a sem oftast sr sta er a fremsti strutar liurinn er hlf afllaus, ea ekki ngu sterkur, annig a hann vinnur ekki eins og hann tti a gera gngumunstrinu sem endar me blgum, gerum og ofholgun. etta verur vtahringur sem oft er erfitt a komast t r.
egar essi veikleiki er til staar nota g miki silikon sem er eins og leir og er mta og sett milli tnna til a halda eim fr hver annarri annig a r ni ekki a nudda hverja ara og g er alveg undrandi hva sumir krakkar alagast essu fljtt og vera hir silikoninu. au ganga alltaf me slkoni, geta ekki n ess veri, og ef a tnist virist vandinn koma upp aftur. arna er orskin jafnvel orin varanleg."

-Hvaa rum ftavandamlum barna eru ftaagerafringar a sinna?
,,Plattftur er eitt eirra vandamla sem hrj brn en hann getur bi veri mefddur og lka unnin vegna ess a essir vvahpar ftinum eru ekki ngu sterkir. a sem g rlegg vi essu eru fyrst og fremst fingar til a styrkja ftinn. a er skaplega mikilvgt a fara me barni leik, a gera fingarnar a leik og lta barni annig jlfa fturnar og trnar. a er hgt me v a lta a taka upp tusku ea penna af glfinu me tnum, ganga tnum, jarkanum og hlnum. egar essi styrkur er ekki ngu mikill er me fingunum veri a fyrirbyggja seinni tma meisl og mis vandaml sem geta komi upp sar meir og geta lka haft hrif upp bak. annig getum vi jafnvel fyrirbyggt a essi einstaklingur veri baksjklingur sar vinni.
er algengt a foreldrar komi me brn sn sem me vrtur og stundum telja eir a um lkorn s a ra en a eru vrtur sem lta t eins og lkorn. Einnig er komi me brn me svokallaar vetrarftur sem er urr og sprungin h framhluta iljar og ofan tm. standi er verra kulda og veturna. Mefer vi essu er a smyrja kremi meini sem inniheldur karbamid og mkja a annig upp. egar um ftavrtur er a ra er mikilvgt a nota bask vi sundlaugar og rttask rttaslum.
Varandi ftasveppi arf a urrka srstaklega vel milli tnna og skipta um sokka daglega. Ef um er a ra kla, svia ea hrjfa h milli tnna skal leita ra hj ftaagerafringi.
Mrg nnur vandaml geta h fti barnsins eins og ilsig og holftur, sem geta bi veri unnin, jlfunarskortur ea ttgengar orsakir. ll eiga essi vandaml a sammerkt a mikilvgt er a leita ra hj ftaagerafringi."

Mikil sknotkun og minni hreyfing barna

-N hafa ftavandaml meal barna aukist tluvert. Hverjar telur vera helstu stur essarar aukningar?
,,Ein stan fyrir tvandamlum ungs flks dag er a a hefur byrja of snemma a nota sk. Fyrir um a bil rjtu rum kom upp geysisterk alda um a vernda ft barnsins me gum skfatnai og voru essi hrif gegnum gangandi hinum vestrna heimi. essi alda kom til ungra mra gegnum lkna og skframleiendur.
g man ekki eftir a hafa s slk vandaml hr ur fyrr sama mli og g geri n. g tengi a bi sknotkun okkar og a a brn leika sr ekki eins miki. a er mikil breyting lfstl barna sem voru kannski fdd 1967 ea 1987. a er minni hamagangur og hreyfing brnum dag og krakkar sitja meira yfir tlvum og hreyfa sig minna. g vri ekki hissa a orsk vandans vri sambland af essu.
komu markainn, upp r 1980, mis vinsl hjlpartki eins og gngugrindur og hopprlur sem komu brnunum fyrr fturnar sem er lklegt a hafi haft hrif roska, samhfingu og styrk ftanna. Gngugrindin er lagi ef brnin eru hf berftt ea sokkum vi notkun hennar en hn eyileggur a einhverju leyti etta skriferli sem g tel mjg mikilvgt a brn fari vel gegnum og fi mikla jlfun og hfni essum roskaferli. hef g heyrt fr rttakennurum a brn dag geti ekki hoppa rum fti v au skorti jafnvgi. etta er run sem er mjg svo alvarleg."

Upplsingafli arf a aukast

-Hafa ftaagerafringar veri samstarfi vi aila eins og ungbarnaeftirlit til ess a koma upplsingum framfri til foreldra um verndun fta barna? ,,v ver og miur hefur mr vitandi ekki veri neitt samstarf vi ungbarnaeftirlit ea heilsugslustvarnar um verndun fta barna. a sem hins vegar er mjg jkvtt er a lknar hafa auknum mli veri a vsa okkur ftaagerafringa. Hr ur voru lknar miki a rfa af neglur ef um naglavandaml var a ra ea skera lkorn burtu og sauma fyrir sem myndai rvef. Orskin var v enn til staar annig a lkorni hlt fram a koma en lkorn eru mjg fti hj brnum.
Heilbrigisstttir og allra helst ftaagerafringar yrftu a kynna mun betur og koma framfri upplsingum um verndun fta barna og a ttu a vera upplsingabklingar eim stum sem ungbarnaeftirliti er sinnt. g hefi einnig huga a komast inn leiksklana og inn sklana ar sem verandi leiksklakennarar stunda nm og kynna etta eim stum. annig yru leiksklakennarar enn mevitari um mikilvgi ftarins fr hl til tar, kenndu og leyfu brnunum a jlfa ann hluta hans og kmu a sama skapi essum upplsingum fram til foreldranna. annig yri upplsingafli mun betra," sagi Eygl a lokum.

tta g r sem vert er a hafa huga:

1. Hafu barni itt eins miki berftt og getur.
2. Nuddau alltaf ftur barnsins egar urrkar r eftir bai, geru a sama egar klir barni r sknum.
3. Gti ess a sokkar rengi aldrei a tnum, beinin eru brjskkennd fyrstu tv rin.
4. Athugau sokkana. Eru ykkir saumar sokkunum sem gtu srt?
5. Er ngt rmi fyrir trnar sknum?
6. Eru saumar sknum sem gtu srt?
7. reifau alltaf inn skna egar kaupir . Finnur fyrir samskeytum yfirlerinu?
8. Faru taleikfimi daglega me barninu nu.

Texti: Sigrur Dra Gsladttir.
til baka greinar

© eyglo.is - 2008 - netfang 1 - netfang 2
hnnun og umsjn:ingvi rafn

eXTReMe Tracker